Hiện nay, tiểu đường đang là căn bệnh mạn tính phổ biến đang ngày càng trẻ hóa, được rất nhiều người quan tâm và trong số đó có một loại tiểu đường đặc biệt nguy hiểm nó không chỉ gây ảnh hưởng riêng một cá thể mắc bệnh mà tới hai cá thể đó là tiểu đường trong thời kỳ mang thai của phụ nữ, căn bệnh này gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người mẹ và cả sức khỏe thể trạng của thai nhi.
Nếu không được phát hiện và chữa trị kịp thời, bệnh sẽ để lại những hậu quả cực kỳ nghiêm trọng thậm chí là gây tử vong cho cả mẹ lẫn thai nhi. Vậy, tại sao tiểu đường thai kỳ lại nguy hiểm đến như vậy? Hãy cùng Medpadiag tìm hiểu sâu hơn về căn bệnh này cũng như các biện pháp phòng ngừa thông qua bài viết dưới đây nhé!
1. TIỂU ĐƯỜNG THAI KỲ LÀ GÌ?
Theo những nghiên cứu cũ trước đây thì tiểu đường thai kỳ là tình trạng tăng đường huyết quá mức hay rối loạn dung nạp glucose có triệu chứng hoặc không có triệu chứng và được chẩn đoán dựa trên xét nghiệm OGTT với các mốc thời gian lúc đói, sau 1 giờ, sau 2 giờ chỉ cần 2 trong 3 chỉ số vượt giá trị tiệm cận trên sẽ được xác định là đái tháo đường thai kỳ.
Hiện nay theo nghiên cứu mới nhất thì tiểu đường thai kỳ là tình trạng tăng đường huyết quá mức được phát hiện lần đầu tiên trong lúc mang thai thường là 3 tháng giữa hoặc 3 tháng cuối thai kỳ và cũng sẽ được chẩn đoán dựa trên xét nghiệm OGTT với các mốc thời gian lúc đói, sau 1 giờ, sau 2 giờ chỉ cần 1 trong 3 chỉ số vượt giá trị tiệm cận trên sẽ được xác định là đái tháo đường thai kỳ.
Ngoài ra tiểu đường thai kỳ chỉ được xác định đối với phụ nữ đang trong quá trình mang thai còn nếu trước hoặc sau khi mang thai thì không được gọi là tiểu đường thai kỳ mà chỉ đơn thuần gọi là bệnh nhân mắc tiểu đường.
2. NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH TIỂU ĐƯỜNG THAI KỲ:
Trong suốt quá trình mang thai cơ thể người mẹ sẽ luôn thay đổi. Thay đổi từ tính cách, cân nặng, chế độ ăn uống, ốm nghén, lo âu… và đặc biệt hơn là các hormone nội tiết trong thời kỳ mang thai cũng sẽ thay đổi, một lượng lớn các hormone liên quan đến thai như FSH, LH, Prolactin, Estrogen, Progesterone, Oxytocin hay Cortisol được sản xuất trong máu dẫn đến việc kháng insulin.
Cơ thể không sản xuất đủ lượng insulin cần thiết để đưa glucose từ máu vào tế bào cung cấp năng lượng cho cơ thể, về lâu dài glucose ứ đọng trong máu dẫn đến tình trạng tăng glucose quá mức gây đái tháo đường thai kỳ. Tình trạng này thường xảy ra khi thai nhi lớn lên trong bụng mẹ cụ thể là từ 24 đến 28 tuần. Đó là lý do vì sao các bác sĩ thường sẽ cho mẹ bầu kiểm tra đái tháo đường thai kỳ thông qua nghiệm pháp dung nạp glucose vào thời gian từ tuần thứ 24 đến 28 của thai kỳ.
3. ĐỐI TƯỢNG NÀO CÓ NGUY CƠ DỄ MẮC TIỂU ĐƯỜNG THAI KỲ?
Bất kỳ mẹ bầu nào đang trong quá trình mang thai đều có nguy cơ mắc tiểu đường thai kỳ và những đối tượng dưới đây sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn người bình thường:
- Người đang thừa cân, béo phì, tăng cân nhanh chóng trong quá trình mang thai
- Có chế độ dinh dưỡng không hợp lý, ăn quá nhiều đồ ngọt, dầu mỡ, ít vận động
- Trong gia đình có người từng mắc đái tháo đường hoặc bản thân đã mắc đái tháo đường thai kỳ hay rối loạn dung nạp glucose trong lần mang thai trước đó
- Thai phụ lớn hơn 35 tuổi hoặc người mắc hội chứng buồng trứng đa nang
- Đã từng sinh con nặng hơn 4kg hoặc sinh thai non, thai chết lưu không rõ nguyên nhân trong lần mang thai trước đó
4. BIẾN CHỨNG NGUY HIỂM KHI MẮC TIỂU ĐƯỜNG THAI KỲ:
Suốt thời gian ở trong bụng mẹ thai nhi sẽ luôn nhận dinh dưỡng từ mẹ, phụ thuộc hoàn toàn vào người mẹ. Nên khi mẹ có bất cứ một thay đổi nào dù tích cực hay tiêu cực nó đều ảnh hưởng trực tiếp đến thai nhi. Và khi người mẹ mắc tiểu đường thai kỳ thì biến chứng của căn bệnh này nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời sẽ cực kỳ nguy hiểm. Cụ thể như:
- Đối với mẹ: gây tăng huyết áp, các bệnh về tim mạch, tai biến mạch máu não, dễ đột quỵ, sản giật, tiền sản giật, băng huyết sau sinh, sinh non, suy gan, suy thận, đa ối, sảy thai, thai lưu…
- Đối với thai nhi: dễ mang các dị tật bẩm sinh về tim mạch hay thần kinh, thai phát triển quá mức, thai khó sinh, phải mổ lấy thai, nguy cơ rối loạn chuyển hóa, vàng da sau sinh, suy hô hấp, hạ đường huyết, tụt canxi máu, tăng nguy cơ tử vong sau sinh.
5. MỘT VÀI DẤU HIỆU SỚM KHI MẮC TIỂU ĐƯỜNG THAI KỲ:
-
Thường xuyên khát nước và đi tiểu nhiều hơn:
Khi lượng đường trong máu quá cao cơ thể sẽ không chuyển hóa hết dẫn đến việc đường sẽ tích tụ trong máu, ngưỡng lọc cầu thận sẽ không thể giữ nổi áp lực từ đường dẫn đến việc đường sẽ ồ ạt đi vào nước tiểu khiến bà bầu đi tiểu nhiều hơn. Tuy nhiên triệu chứng này rất giống với triệu chứng tiểu nhiều của 1 thai kỳ bình thường vì khi mang thai hormon HCG tăng cao cũng sẽ gây áp lực lên bàng quang khiến thai phụ mắc tiểu liên tục.
Khi bà bầu tiểu nhiều sẽ gây tình trạng mất nước, cơ thể sẽ phản ứng thông qua việc khát nước, càng uống nước càng mắc tiểu vòng lặp cứ thế diễn ra, nếu mẹ bầu chú ý thấy nước tiểu mình sẫm màu, nhiều bọt dù đã uống đủ nước thì rất có thể đã mắc tiểu đường thai kỳ.
-
Miệng thường xuyên khô và hơi thở có mùi:
Khi cơ thể mất nước sẽ làm miệng của mẹ bầu bị khô và hơi thở sẽ có mùi khó chịu. Miệng khô, lượng nước bọt ít sẽ không đủ để cân bằng độ pH và rửa trôi vi khuẩn trong khoang miệng.
-
Thị lực giảm, chân tay tê cứng:
Máu lưu thông kém, chất lỏng tròng mắt tăng dẫn đến tình trạng chức năng mạch máu và dây thần kinh tứ chi giảm, thị lực cũng giảm theo.
-
Sụt cân đột ngột, mệt mỏi uể oải:
Cơ thể sẽ không có đủ năng lượng để hoạt động vì Insulin không sản sinh đủ để đưa đường từ máu vào tế bào. Kết quả bà bầu sẽ bị sụt cân, mệt mỏi, uể oải dù chế độ sinh hoạt ăn uống vẫn tốt.
-
Vết bầm, vết thương hở chậm lành:
Tiểu đường sẽ làm mạch máu bị thu hẹp, máu lưu thông chậm tới vết thương, hệ miễn dịch giảm dẫn đến việc vi khuẩn virus dễ xâm nhập và phát triển ở vết thương dẫn đến việc khi có vết thương hay vết bầm tím trên cơ thể chúng sẽ lâu lành hơn bình thường.
-
Vùng kín dễ bị nấm ngứa và viêm nhiễm:
Vùng kín luôn là môi trường thuận lợi, lý tưởng để bệnh nấm và viêm nhiễm phát triển nhưng đối với người bình thường cơ thể luôn có một cơ chế miễn dịch đặc biệt khiến chúng không thể bùng phát. Khi mắc tiểu đường hệ miễn dịch của bà bầu rất dễ suy giảm, lượng đường lại tăng cao đó lại là điều kiện thuận lợi để các tác nhân như nấm, vi khuẩn phát triển gây ngứa và viêm nhiễm phụ khoa.
Với các dấu hiệu trên bà bầu sẽ có thể nhận biết mình có đang mắc tiểu đường thai kỳ hay không? Tuy nhiên các triệu chứng sẽ không điển hình và có thể nhầm lẫn với triệu chứng thai kỳ bình thường mà mẹ bầu gặp phải. Nên để chính xác và an tâm nhất, khi có triệu chứng mẹ bầu nên đến những cơ sở uy tín để các bác sĩ tiến hành xét nghiệm kiểm tra để phát hiện và điều trị bệnh kịp thời.
6. CÁCH PHÒNG TRÁNH TIỂU ĐƯỜNG THAI KỲ
Để phòng tránh tiểu đường thai kỳ, mẹ cầu cần:
- Có một chế độ ăn uống hợp lý, luôn đảm bảo cân bằng giữa tinh bột, đạm, chất xơ và chất béo. Luôn ưu tiên các thực phẩm giàu chất xơ, vitamin, khoáng chất, các loại hạt, rau củ quả, thường xuyên bổ sung thực phẩm có lợi cho đường tiêu hóa như yaourt sữa chua không đường hay men vi sinh, hạn chế ăn các thực phẩm không tốt cho sức khỏe như các thực phẩm chứa nhiều đường, dầu mỡ, thực phẩm chế biến sẵn, các chất kích thích, đồ uống có cồn.
- Vận động và tập thể dục nhiều hơn, mẹ bầu có thể tập những bài tốt cho bà bầu, đi bộ chậm… cố gắng duy trì 30 phút mỗi ngày để cơ thể kiểm soát đường tốt hơn
- Duy trì cân nặng ở mức hợp lý, khi mang thai việc tăng cân là chuyện bình thường nhưng nếu tăng mất kiểm soát mẹ bầu cần đi khám và đưa ra kế hoạch giảm cân hợp lý để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và thai nhi.
- Ngủ đủ giấc, luôn lạc quan vui vẻ tránh những kích động mạnh hay thường xuyên stress, lo âu sẽ khiến lượng đường trong máu có thể tăng đột ngột.
Như vậy, thông qua bài viết trên đã giúp mẹ bầu hiểu rõ được sự nguy hiểm của căn bệnh tiểu đường thai kỳ. Để mẹ bầu có những phương án phòng ngừa tốt nhất. Nếu có bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ hay thắc mắc nào hãy đến với Medpadiag để được các bác sĩ chuyên khoa thăm khám, tư vấn và đưa ra hướng điều trị thích hợp để mẹ bầu có 1 thai kỳ khỏe mạnh.
Tìm hiểu thêm về đề tài tại bài viết: “Tầm quan trọng của xét nghiệm dung nạp Glucose (OGTT) trong tầm soát tiểu đường thai kỳ”
