Tiểu đường thai kỳ không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người mẹ mà còn gây nguy hại đến sức khỏe thể trạng của thai nhi. Và để chẩn đoán được một người phụ nữ mang thai có đang mắc tiểu đường hay không thì các bác sĩ sẽ dựa vào xét nghiệm dung nạp glucose hay còn gọi là OGTT. Đây là một trong những xét nghiệm hữu ích góp phần giúp bác sĩ lâm sàng chẩn đoán bệnh đái tháo đường.
Dung nạp glucose là một xét nghiệm được thực hiện rất đơn giản nhằm đo lường mức đường trong máu lúc đói, sau 1 giờ và 2 giờ sẽ giúp các bác sĩ chẩn đoán bệnh đái tháo đường thai kỳ hoặc các rối loạn liên quan đến chuyển hóa đường. Hãy cùng Medpadiag tìm hiểu sâu hơn về xét nghiệm OGTT thông qua bài viết dưới đây nhé!
1. ĐỊNH NGHĨA XÉT NGHIỆM DUNG NẠP GLUCOSE:
Xét nghiệm dung nạp glucose thường được biết đến với tên gọi OGTT tức Oral Glucose Tolerance Test, đây là một xét nghiệm đúng với cái tên của nó là “dung nạp” – bệnh nhân sẽ được nạp một lượng glucose nhất định vào cơ thể sau đó sẽ lấy máu xét nghiệm theo từng mốc thời gian cố định. Xét nghiệm này nhằm đánh giá khả năng sử dụng và chuyển hóa đường của cơ thể. OGTT là xét nghiệm luôn được các bác sĩ tin dùng để chẩn đoán các bệnh lý liên quan đến đường huyết như: đái tháo đường, đái tháo đường thai kỳ, tiền đái tháo đường hay rối loạn dung nạp đường.
Tuy nhiên, hiện nay OGTT thường được chỉ định đối với phụ nữ mang thai để tầm soát tiểu đường thai kỳ vào tuần thứ 24 – 28 của thai kỳ. Và là bắt buộc đối với tất cả phụ nữ đang mang thai.
2. TẠI SAO PHẢI THỰC HIỆN XÉT NGHIỆM DUNG NẠP GLUCOSE (OGTT)?
Dung nạp glucose là một xét nghiệm quan trọng với nhiều mục đích khác nhau nhưng tiêu biểu nhất là:
Tầm soát tiểu đường thai kỳ đối với đối tượng là phụ nữ đang mang thai:
Triệu chứng của tiểu đường thai kỳ rất dễ nhầm lẫn với triệu chứng của một thai kỳ bình thường nên khi phát hiện thường ở giai đoạn xuất hiện các biến chứng nguy hiểm. Đó là lý do vì sao tiểu đường thai kỳ thường được phát hiện vào 3 tháng giữa hoặc cuối thai kỳ và xét nghiệm OGTT cũng thường được chỉ định vào tuần 24 đến 28.
Đây là một xét nghiệm cần thiết và cần phải được thực hiện đối với tất cả các phụ nữ có thai bởi vì hậu quả của đái tháo đường thai kỳ là cực kỳ nghiêm trọng. Bệnh có thể gây ra các biến chứng như: gây đa ối, suy giảm chức năng hô hấp tuần hoàn, sinh non thai dị dạng sảy thai, sinh khó, thai to, băng huyết sau sinh …
Đái tháo đường thai kỳ thường không có triệu chứng điển hình nên các mẹ bầu cần phải làm nghiệm pháp dung nạp glucose ít nhất 1 lần trong thời gian mang thai.
Chẩn đoán đái tháo đường đối với đối tượng không mang thai:
Nghiệm pháp dung nạp glucose (OGTT) thường sẽ được chỉ định đối với các đối tượng nghi ngờ mắc tiểu đường và có xét nghiệm glucose lúc đói hoặc HbA1c nằm ở gần mức tiệm cận trên thì lúc này dung nạp glucose sẽ là xét nghiệm đủ độ tin cậy để các bác sĩ chẩn đoán khẳng định bệnh nhân có mắc đái tháo đường hay không.
3. NHỮNG ĐỐI TƯỢNG NÀO CẦN THỰC HIỆN XÉT NGHIỆM DUNG NẠP GLUCOSE?
- Người có chỉ số xét nghiệm đường huyết lúc đói từ 5.6 đến 6.9 mmol/L, hoặc có chỉ số HbA1c từ 5.7% đến 6.4%.
- Có triệu chứng nghi ngờ: khát nhiều, tiểu nhiều, ăn nhiều, gầy nhiều.
- Người thừa cân, béo phì, mỡ máu cao, huyết áp cao
- Thai phụ đã từng rối loạn dung nạp glucose hoặc mắc đái tháo đường thai kỳ trong lần mang thai trước đó.
- Thai phụ từng sinh non, thai lưu, sảy thai nhiều lần, từng sinh con dị tật, hoặc con có cân nặng trên 4kg.
4. QUY TRÌNH THỰC HIỆN XÉT NGHIỆM DUNG NẠP GLUCOSE (OGTT)
4.1 Nghiệm pháp thường được thực hiện qua ba bước, cụ thể như sau:
Bước 1: Lấy máu lúc đói
Bệnh nhân sẽ được hướng dẫn nhịn ăn, chỉ uống nước lọc trước khi lấy máu để kết quả chính xác nhất.
Bước 2: Uống đường
Sau khi đã lấy mẫu lúc đói, bệnh nhân sẽ tiếp tục được uống một dung dịch bao gồm 75g glucose chuyên dụng pha với nước lọc.
Bước 3: Sau khi bệnh nhân đã uống đường sẽ tiến hành bấm giờ và lấy mẫu:
- Lấy mẫu sau 1 giờ: Đánh giá khả năng hấp thụ đường của cơ thể
- Lấy mẫu sau 2 giờ: Đánh giá khả năng chuyển hóa đường của cơ thể
Trong khoảng thời gian từ 1 giờ đến 2 giờ: sau khi cơ thể đã hấp thụ và chuyển hóa đường thì mức đường huyết sẽ bắt đầu giảm dần và về lại mức bình thường.
4.2 Những lưu ý trước khi thực hiện xét nghiệm dung nạp Glucose (OGTT):
- Thời gian lấy máu tốt nhất là buổi sáng, trước khi lấy máu yêu cầu nhịn ăn tối thiểu 8 tiếng chỉ được uống nước lọc.
- Không hoạt động thể chất quá mức, không dùng chất kích thích trước khi lấy mẫu.
- Thành thật khai báo cho bác sĩ về loại thuốc đang dùng (nếu có) và tình trạng sức khỏe kèm chế độ dinh dưỡng trước khi lấy mẫu.
4.3 Lưu ý sau khi uống đường:
- Dung dịch glucose 75g là một chất cực kỳ ngọt và mùi vị khó chịu, đặc biệt là dùng vào buổi sáng lúc cơ thể đang đói nên dung dịch này rất khó uống và dễ dẫn đến tình trạng nôn mửa.
- Nếu xuất hiện tình trạng nôn mửa, nghiệm pháp bắt buộc phải dừng lại và thực hiện vào 1 lần khác. Nếu trong trường hợp không thể thực hiện nghiệm pháp dung nạp glucose có thể thay thế bằng xét nghiệm khác như: glucose lúc đói, glucose bất kỳ hoặc sau ăn 2 giờ, HbA1c …
5. CÁCH ĐỌC KẾT QUẢ CỦA NGHIỆM PHÁP DUNG NẠP GLUCOSE (OGTT):
- Đối với phụ nữ có thai:
- Lúc đói ≤ 5.3 mmol/L
- Sau 1 giờ ≤ 10.1 mmol/L
- Sau 2 giờ ≤ 8.6 mmol/L
Ở thai phụ bình thường, cả ba thông số đều nhỏ hơn các giá trị trên và nằm ở ngưỡng bình thường. nếu như có một, hai hoặc cả ba thông số lớn hơn giá trị bình thường thì thai phụ đã mắc đái tháo đường thai kỳ
- Đối với người không mang thai:
- Lúc đói: Dưới 5.6 mmol/L
- Tiểu đường: Từ 7.0 mmol/L trở lên.
- Sau 2 giờ: Dưới 7.8 mmol/L
- Tiểu đường: Từ 11.1 mmol/L trở lên
Ở người không mang thai nếu giá trị glucose lúc đói từ 5.7 – 6.9 mmol/L hoặc sau 2 giờ từ 7.9 – 11.0 mmol/L thì chưa thể kết luận bệnh nhân mắc tiểu đường mà chỉ đang là rối loạn dung nạp glucose hoặc tiền tiểu đường. Đối với KQ này cần hẹn bệnh nhân thực hiện lại xét nghiệm sau một khoảng thời gian nhất định theo liệu trình của bác sĩ.
6. KẾT LUẬN
Có thể nói, OGTT là một xét nghiệm cực kỳ quan trọng đối với mọi đối tượng bệnh nhân đang có nghi ngờ mắc tiểu đường. Đặc biệt hơn xét nghiệm này rất hữu ích trong tầm soát tiểu đường thai kỳ. Bài viết trên, đã chia sẻ đầy đủ thông tin cơ bản về xét nghiệm dung nạp glucose sẽ giúp cho mẹ bầu nói riêng và các bệnh nhân có vấn đề về đường huyết nói chung hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của nghiệm pháp.
Nếu như các mẹ bầu cũng như mọi người đang có vấn đề sức khỏe cũng như các triệu chứng không rõ ràng khiến bản thân lo lắng thì hãy đến Medpadiag để được đội ngũ các nhân viên y tế giàu kinh nghiệm thăm khám và chăm sóc sức khỏe của bạn. Medpadiag – luôn đồng hành cùng bạn. Xem chỉ đường phòng khám MedPaDiag tại Quận 5, TP. HCM tại đây.
Tìm hiểu thêm tại bài viết: “Tổng hợp các xét nghiệm thai kỳ quan trọng nhất mẹ bầu cần nắm”
