“Thai máy” – Một thuật ngữ thân thương mang trong mình vô số những bí ẩn diệu kỳ, dùng để chỉ vô vàn “biểu hiện” của con yêu khi còn nằm trong bụng mẹ, từ những cú đạp khẽ đến những cú xoay mình đầy tinh nghịch. Không chỉ là sợi dây diệu kỳ kết nối mẹ bầu và em bé mà còn là “chìa khóa” quan trọng cho thấy em bé của mẹ đang phát triển khỏe mạnh.
Để giúp mẹ bầu có thể hiểu hơn về “ngôn ngữ” đặc biệt này của con yêu, bài viết này sẽ giúp các mẹ khám phá về thai máy là gì, hiện tượng thai máy 3 tháng đầu, cảm giác khi xuất hiện…và hướng dẫn các mẹ theo dõi thai máy hiệu quả.
1. Thai máy là gì?
Thai máy còn được biết đến với tên gọi là cử động thai, là thuật ngữ quen thuộc để chỉ những cử động đặc biệt của thai nhi trong suốt hành trình phát triển trong bụng mẹ. Đó có thể là những chuyển động nhẹ nhàng, đơn giản như khua tay, đạp chân…hay thậm chí là những cú “lộn nhào” hoành tráng giúp mẹ bầu có thể dễ dàng đánh giá sự phát triển khỏe mạnh và bình thường của em bé trong bụng.

2. Thai máy bắt đầu từ khi nào?
Dựa theo những nghiên cứu và đánh thực tế của các chuyên gia trong lĩnh vực theo dõi sức khỏe thai kỳ đã đưa ra nhận định rằng: Thai nhi đã bắt đầu có hiện tượng chuyển động thân mình từ rất sớm, có thể xuất hiện trong tuần thứ 7 hoặc 8 của thai kỳ. Các cử động còn khá yếu ớt nên mẹ bầu vẫn chưa thể cảm nhận được những cử động của thai nhi ở thời điểm này mà chỉ có thể quan sát qua siêu âm từ tuần 11 đến 13.
Kể từ tuần thứ 16 đến tuần thứ 24 của thai kỳ, hầu hết các mẹ bầu đều có những cảm nhận rõ rệt hơn về những cử động thai đầu tiên. Trong đó, mẹ bầu con rạ có thể cảm nhận thai máy sớm hơn (từ tuần 16 đến tuần 22), trong khi mẹ bầu con so thường cảm nhận thai máy muộn hơn (từ tuần 20 của thai kỳ).

Như vậy, chỉ đến khi thai nhi có những cử động mạnh hơn thì mẹ bầu mới có thể cảm nhận được rõ ràng. Do đó, hiện tượng thai máy 3 tháng đầu thường chưa rõ ràng, việc không cảm nhận thấy là hoàn toàn bình thường và không cần lo lắng.
3. Thai máy cảm giác như thế nào?
Với mỗi giai đoạn phát triển của thai nhi, mẹ bầu đều sẽ có những cảm nhận khác nhau. Nếu như ở những lần đầu tiên, mẹ chỉ cảm thấy như có gì đó đang “búng” nhẹ hoặc đang “quẫy” như cá. Thì khi bước sang tuần thứ 16 đến 22 (tức 3 tháng giữa của thai kỳ) mẹ đã có thể cảm thấy những cú đạp nhẹ, cú húc hay những cảm giác giống em bé đang chạm khuỷu tay vào thành bụng.
Và rồi khi đến tam cá nguyệt thứ 3 (từ tuần thứ 34 đến tuần 38), mẹ bầu có thể cảm nhận rõ rệt hơn các cử động của em bé trong bụng như vặn mình, đạp mạnh. Một cảm giác thích thú trào dâng khi bụng mình cứ trồi lên rồi lại xẹp xuống linh hoạt theo những cử động của con.
4. Thai máy như thế nào là bình thường?
Thai máy bình thường là khi mẹ bầu có thể cảm nhận thấy các cử động của em bé một cách đều đặn và có sự thay đổi về kiểu cử động và gia tăng cường độ theo từng thời kỳ phát triển, trong ngày có lúc em bé hoạt động, cũng có lúc nghỉ ngơi, tần suất tương đối ổn định, không có sự chênh lệch đáng kể so với những ngày trước đó.

Để có thể nắm bắt được thai máy có đang bình thường hay không, mẹ bầu có thể quan sát các dấu hiệu sau đây:
- Cảm nhận về cử động: 3 tháng đầu cảm giác khó diễn tả, 3 tháng giữa cảm nhận rõ ràng hơn về những cử động thai nhi, 3 tháng cuối có thể cảm nhận rõ rệt do các cử động của thai nhi đã mạnh mẽ và dứt khoát hơn.
- Thời điểm và mức độ hoạt động trong ngày: Ở một số thời điểm nhất định trong ngày như mẹ vừa mới ăn no hay vừa uống đồ lạnh, bên ngoài đột ngột có âm thanh lớn hoặc khi mẹ bầu nằm nghiêng bên trái là những lúc có thể kích thích thai nhi cử động. Khoảng thời gian từ 21 đến 1 giờ sáng thai nhi hoạt động mạnh nhất. Trong khoảng thời gian bé ngủ, khoảng 20 – 40 phút mỗi lần, em bé sẽ không cử động.
- Số lượng cử động thai: Trung bình trong một ngày thai nhi có khoảng 16 – 45 cử động, mỗi lần cách nhau khoảng 50 – 75 phút. Con số này giảm xuống còn 31 lần khi gần đến cuối thai kỳ. Điều quan trọng nhất là mẹ bầu cần thường xuyên theo dõi thai máy để làm quen với nhịp điệu của con.
5. Thai máy nhiều có sao không?
Nhìn chung, các mẹ cũng không cần lo lắng khi thai máy nhiều, có thể đây là dấu hiệu tốt cho thấy thai nhi vẫn đang khỏe mạnh và có sự phát triển tốt. Đặc biệt, mỗi lần mẹ bầu ăn no hoặc uống đồ ngọt hay khi nằm nghiêng trái, gặp những kích thích như ánh sáng mạnh, âm thanh lớn từ bên ngoài hay ở những thời điểm bé đang thức có thể thai máy sẽ nhiều hơn bình thường chút nên mẹ có thể hoàn toàn yên tâm.
Tuy nhiên, mẹ bầu cũng cần chú ý đến các dấu hiệu cảnh báo khi thai máy xuất hiện nhiều như:
- Bình thường thai nhi khá ít cử động nhưng tự nhiên hoạt động nhiều cách bất thường hoặc thai nhi có xu hướng hoạt động nhiều nhưng đột nhiên tăng động quá mức, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo thai nhi đang bị khó chịu hoặc thiếu oxy.
- Thai nhi cử động quá mạnh khiến mẹ bầu cảm thấy khó chịu, thậm chí đau dữ dội.
- Khi mẹ đang căng thẳng và đầy lo lắng, thai nhi cũng có thể cử động nhiều hơn để phản ứng với tâm trạng này của mẹ, hãy thử thư giãn và theo dõi xem các cử động của bé có sớm trở lại bình thường không.
6. Hướng dẫn mẹ bầu theo dõi thai máy đúng cách
Để có thể theo dõi được thai máy, mẹ bầu nên lựa chọn những thời điểm bé thường xuyên cử động nhiều nhất. Đi tiểu trước để quá trình theo dõi diễn ra chính xác. Nằm nghiêng trái và đặt tay lên bụng, tập trung đếm số cử động thai trong 1 giờ liên tục hoặc số thời gian cụ thể có thể cảm nhận 10 cử động khác nhau của thai nhi.
Kết quả: Nếu trong 1 giờ, thai nhi có ít nhất 4 cử động khác nhau và đạt được 10 cử động sau 2 giờ đồng hồ, chứng tỏ em bé đang rất khỏe mạnh. Ngược lại, trong vòng 12 tiếng mà em bé không đạt được 10 cử động hoặc dù mẹ đã thực hiện các biện pháp kích thích bé cử động nhưng vẫn không đủ 4 cử động trong 1 giờ thì đó chính là dấu hiệu thai máy bất thường, cần đi khám để được kiểm tra.

Như vậy, thai máy là một món quà thực sự ý nghĩa của thai kỳ giúp kết nối yêu thương giữa mẹ và bé. Hãy thư giãn để tận hưởng và trân quý từng khoảnh khắc bên cạnh con yêu, đồng thời thường xuyên tiến hành theo dõi thai máy theo đúng hướng dẫn để có một thai kỳ khỏe mạnh và an toàn.
Tìm hiểu thêm tại bài viêt: “Giải đáp từ A-Z về tam cá nguyệt thứ 2 cho mẹ bầu”

