Thiếu máu do thiếu sắt là tình huống mà nhiều thai phụ gặp phải. Không chỉ gây mệt mỏi kéo dài, thiếu máu còn đe dọa trực tiếp đến sức khỏe của mẹ và bé. Vậy làm thế nào để cải thiện? Cách phát hiện sớm tình trạng này? Nội dung dưới đây sẽ lần lượt giải đáp các câu hỏi trên.
Thế nào là thiếu máu hồng cầu nhỏ?
Thiếu máu là tình trạng mà nhiều mẹ bầu gặp phải, được thể hiện thông qua xét nghiệm hồng cầu. Chỉ số này cho thấy số lượng hồng cầu, Hematocrit và Hemoglobin có trong mẫu máu. Nếu chỉ số này không đạt mức bình thường sẽ được chẩn đoán là thiếu máu.
Một tình trạng khác liên quan mẹ bầu thiếu máu là thiếu máu hồng cầu nhỏ. Đây là lúc số lượng hồng cầu trong máu thấp và tế bào hồng cầu có kích thước nhỏ hơn mức tiêu chuẩn. Mẹ bầu bị thiếu máu hồng cầu nhỏ có thể liên quan đến vấn đề giảm huyết sắc tố.
Cụ thể, chẩn đoán hồng cầu nhỏ khi thể tích tế bào này thấp hơn 83 femtoliter/lít. Đây là tình huống mà thai phụ không nên chủ quan vì dễ dẫn đến thiếu oxy để duy trì chức năng của các cơ quan.
Mẹ bầu thiếu máu có các dấu hiệu nào?
Vấn đề thiếu máu ở mẹ bầu thường có các biểu hiện sau:
- Mệt mỏi: Cảm giác mất sức, khó tập trung khi làm việc.
- Chóng mặt: Hoa mắt, chóng mặt, đặc biệt khi đứng lên ngồi xuống đột ngột.
- Khó thở: Cảm giác bị bóp nghẹt, hụt hơi nhanh khi vận động.
- Nhịp tim nhanh: Do thiếu hụt oxy nên tim đập nhanh để bù lại lượng oxy này, đây cũng là dấu hiệu cảnh báo thiếu máu ở mẹ bầu.
- Da tái nhợt: Tình trạng thiếu máu, hồng cầu nhỏ khiến da ở lòng bàn tay, lòng bàn chân hoặc môi nhợt nhạt.
- Đau đầu: Thường xuyên cảm thấy đau đầu không rõ nguyên nhân.
- Rối loạn tiêu hóa: Các vấn đề liên quan đến hệ tiêu hóa như buồn nôn, ăn không ngon miệng,…
Mẹ bầu thiếu máu nguy hiểm như thế nào?
Thiếu máu ở mẹ bầu cần được phát hiện và hỗ trợ càng sớm càng tốt, nếu không sẽ gây ra những biến chứng nguy hiểm cho cả hai mẹ con. Cụ thể như sau:
Đối với mẹ bầu
- Dễ sảy thai, đặc biệt là trong khoảng thời gian tam cá nguyệt thứ nhất.
- Vỡ ối sớm, dẫn đến sinh non.
- Nguy cơ cao gặp phải các tình huống nguy hiểm như huyết áp thai kỳ, tiền sản giật, nhiễm trùng sau sinh, băng huyết kéo dài,…
- Mẹ ít sữa sau sinh
- Mệt mỏi và suy nhược kéo dài, khiến quá trình mang thai vất vả hơn.
Đối với thai nhi
- Thai chậm tăng trường, có khả năng bị suy thai, thai lưu.
- Bé sinh ra không đạt chiều cao, cân nặng tiêu chuẩn
- Bé có nguy cơ cao gặp phải các bệnh lý tim mạch hoặc các vấn đề về não bộ như chậm phát triển, vô sọ,…
Mẹ bầu thiếu máu nên ăn gì?
Máu là thành phần rất quan trọng đối với sức khỏe, đặc biệt là đối với phụ nữ trong giai đoạn thai kỳ. Để phòng ngừa và cải thiện thiếu máu ở thai phụ, cần có chế độ dinh dưỡng hợp lý. Dưới đây là list món ăn giàu sắt, có ích cho quá trình hình thành máu cho cơ thể.
Thịt bò
Thịt bò là thực phẩm chứa một lượng lớn chất sắt, hỗ trợ tốt cho quá trình tạo máu. Đây là món ăn phù hợp mà mẹ bầu thiếu máu cần bổ sung vào thực đơn của mình. Ngoài chất sắt, thịt bò còn đem đến cho cơ thể nhiều thành phần dinh dưỡng khác.
Lưu ý là không phải phần thịt bò nào cũng chứa hàm lượng sắt như nhau. Bạn nên chọn phần thịt nạc vì lượng sắt cao hơn. Một ưu điểm khác của thịt bò là sắt sẽ được hấp thu nhanh và dễ dàng hơn so với sắt từ thực vật.
Cải bó xôi
Cải bó xôi cũng là thực phẩm phù hợp trong chế độ ăn của mẹ bầu. Tuy hàm lượng sắt không cao như trong thịt bò nhưng loại rau này chứa rất nhiều vitamin. Đặc biệt là hàm lượng khoáng chất dồi dào, giúp mẹ có được bữa ăn lành mạnh.
Cải bó xôi khá dễ nấu, phù hợp để chế biến theo nhiều cách khác nhau. Một số món ăn để bạn tham khảo bao gồm: canh súp, cải bó xôi xào tỏi, cháo cá nấu cùng cải bó xôi,…
Cá hồi
Không chỉ ngon miệng, cá hồi còn là siêu thực phẩm rất tốt cho người bị thiếu máu. Nghiên cứu cho thấy trong 100g cá hồi chứa đến 0,32mg sắt, đây là thông số ấn tượng cho thấy lợi ích của món ăn này. Bên cạnh đó, cá hồi còn là nguồn chứa axit béo tốt, DHA và nhiều thành phần có lợi khác. Cá hồi có thể nấu theo nhiều cách như cháo cá hồi, cá hồi áp chảo, cá hồi ngâm tương,…
Chuối
Sử dụng chuối là cách đơn giản để bổ sung sắt cho cơ thể, chống lại tình trạng thiếu máu, vừa giàu dinh dưỡng và dễ tìm trong gian bếp của mẹ. Mẹ có thể dùng chuối như bữa phụ để bổ sung năng lượng tức thì.
Ngoài ra, ăn chuối còn giúp hệ tiêu hóa hoạt động ổn định, tránh đầy hơi, táo bón. Thời điểm tốt nhất cho thực phẩm là vào buổi sáng, giúp việc hấp thu dưỡng chất tốt hơn.
Trứng gà
Trứng gà cũng là lựa chọn tốt đối với mẹ bầu đang trong tình trạng thiếu máu. Cùng với đó là phần lớn omega, vitamin, sắt và protein. Trứng cũng rất dễ chế biến với nhiều cách như chiên, luộc, kho,.. Nhưng cũng không nên ăn quá nhiều vì có thể dẫn đến rối loạn chuyển hóa. Do đó, mẹ bầu chỉ nên ăn khoảng 3- 4 trứng mỗi tuần.
Bông cải xanh
Đây cũng là thành viên họ rau cải với thành phần sắt dồi dào. Nghiên cứu cho thấy trong 100g cải xanh chứa khoảng 0, 67mg sắt. Do đó thường xuyên ăn bông cải giúp mẹ bầu cải thiện và phòng ngừa tình trạng thiếu máu. Đặc biệt, bông cải xanh còn chứa một lượng vitamin C dồi dào, giúp cơ thể hấp thu sắt một cách tốt nhất. Ngoài ra, bông cải xanh còn chứa chất xơ tốt cho hệ tiêu hóa, giúp tránh tình trạng đầy hơi, táo bón thường gặp ở mẹ bầu.
Thực phẩm lên men
Thực phẩm lên men được biết đến với hương vị độc đáo, thơm ngon, đồng thời rất tốt cho sức khỏe. Điển hình như món natto (đậu nành lên men) chứa rất nhiều dinh dưỡng, giúp bảo vệ tim mạch và tăng cường miễn dịch. Nghiên cứu cho thấy trong 40g đậu lên men chứa đến hơn 80% hàm lượng sắt cần cho thai phụ mỗi ngày.
Bột yến mạch
Bột yến mạch từ lâu được yêu thích bởi nhiều công dụng đối với sức khỏe. Ngoài tác dụng kiểm soát đường huyết và duy trì vóc dáng, bột yến mạch còn cung cấp chất xơ và sắt cho cơ thể. Do đó, chỉ cần một bát yến mạch cho bữa phụ hoặc bữa sáng sẽ giúp cải thiện hiệu quả tình trạng thiếu máu ở mẹ bầu.
Kết luận
Mẹ bầu thiếu máu sẽ tác động đến sức khỏe của mẹ và bé về nhiều mặt. Do đó việc chủ động ngăn ngừa và điều trị là cần thiết. Bên cạnh đó, mẹ bầu cần xây dựng thực đơn tối ưu với các món được gợi ý trong bài viết. Đây chính là yếu tố cốt lõi, giúp mẹ có thai kỳ khỏe mạnh, an toàn.
- Địa chỉ: 141 Trần Bình Trọng, Phường 2, Quận 5, TP. HCM
- Điện thoại: 028 3535 6748 – 0941128008 (zalo/hotline)
Tìm hiểu thêm tại bài viết: “Cân nặng mẹ bầu thế nào là chuẩn? Bí kíp tăng cân thai kỳ hợp lý”
