Đa nang buồng trứng (PCOS) là tình trạng rối loạn nội tiết tố rất hay gặp ở chị em đang trong độ tuổi sinh sản, tác động không nhỏ đến sức khỏe sinh sản và cả tổng thể. Vấn đề này khiến chu kỳ kinh nguyệt không đều, khó có thai, bị mụn trứng cá hay béo phì. Bài viết dưới đây chia sẻ chi tiết các thông tin về nguyên nhân cùng các dấu hiệu đặc trưng của hội chứng này, giúp bạn nắm rõ hơn và can thiệp điều trị Y tế kịp thời.
1. Buồng trứng đa nang là gì? (PCOS)
Buồng trứng đa nang (Polycystic Ovary Syndrome) là căn bệnh thường gặp ở phụ nữ có lượng hormone sinh dục nam trong cơ thể quá nhiều, trong khi hormone sinh dục nữ quá ít. Từ đó, gây ra sự bất thường trong quá trình rụng trứng.
Căn bệnh phụ khoa này rất hay xảy ra ở phụ nữ, nhất là những ai đang trong độ tuổi sinh sản và tác động không nhỏ đến cuộc sống của chị em. Buồng trứng đa nang cũng là nguyên nhân phổ biến dẫn đến tình trạng vô sinh ở phái đẹp.
2. 9 dấu hiệu đa nang buồng trứng điển hình không thể bỏ qua
Ở một số chị em, các triệu chứng đa nang buồng trứng có thể xuất hiện sớm, rơi vào kỳ kinh nguyệt đầu tiên. Tuy nhiên, với đa phần trường hợp, dấu hiệu bệnh được phát hiện khi gặp khó khăn trong việc sinh sản.
2.1 Rối loạn chu kỳ kinh nguyệt
Tình trạng kinh nguyệt không đều, thiếu kinh hay kéo dài dai dẳng là dấu hiệu thường gặp nhất cảnh báo bệnh buồng trứng đa nang. Đó là bởi khi rối loạn chu kỳ rụng trứng, không kích thích được niêm mạc tử cung để tự loại bỏ mỗi tháng. Đây cũng là lý do làm niêm mạc tử cung dày lên và ra nhiều lượng máu trong kỳ kinh hơn hẳn bình thường.
2.2 Tăng cân bất thường
Tỷ lệ khoảng 40-50% các ca mắc đa nang buồng trứng gặp tình trạng béo phì, thừa cân và khó khăn để duy trì cân nặng ổn định. Đó là bởi tăng đề kháng insulin, mỡ tập trung chủ yếu ở vùng mông, bụng, đùi gây tác động đến vóc dáng cũng như tâm lý của chị em.
2.3 Đau và khó chịu ở vùng chậu
Khi gặp phải hội chứng này, chị em thường chịu các cơn đau âm ỉ từ nhẹ cho đến dữ dội (tương tự như cơn đau bụng kinh). Hơn nữa, còn có cảm giác khó chịu ở vùng chậu, vùng bụng hay vùng lưng dưới.
2.4 Lông mọc rậm hơn trên cơ thể
Chị em bị buồng trứng đa nang thường có lông phát triển sậm màu ở vùng bụng, ngực, cằm, môi trên, lưng, đùi hay cánh tay.
2.5 Tóc rụng nhiều, có thể hói nhẹ
Một vài trường hợp có biểu hiện nam hóa, chẳng hạn như rụng tóc nhiều, tóc mỏng ở vùng thái dương, hói đầu,…
2.6 Da tối, sạm màu
Một số vùng da bị sẫm màu hay gọi là dấu gai đen trên cơ thể, nhất là với các vùng có nếp gấp như cổ, nách, sau gáy, bẹn,… có thể là biểu hiện của hội chứng này. Nguyên do có thể là do tình trạng tăng đề kháng insulin.
2.7 Da dầu và xuất hiện nhiều mụn trứng cá
Khi mắc hội chứng đa nang buồng trứng làm tăng nồng độ nội tiết tố nam, khiến da tiết lượng dầu nhiều hơn mức bình thường. Từ đó, nổi lên nhiều mụn trứng cá ở các vùng ngực, lưng, đùi, mặt,…
2.8 Tâm lý không ổn định, tâm trạng thất thường
Bệnh nhân thường quá lo lắng không biết liệu có mang thai được hay không, tự ti về ngoại hình (rụng tóc nhiều, nổi nhiều mụn, lông rậm, tăng cân,… ). Hơn nữa, tâm trạng thay đổi thất thường dễ dẫn đến buồn rầu, thất vọng, thậm chí có thể rơi vào trầm cảm.
2.9 Bị nghẽn đường thở đột ngột khi ngủ
Người mắc buồng trứng đa nang dễ có nguy cơ cao bị ngưng thở trong lúc ngủ do tắc nghẽn. Đồng thời, dấu hiệu dễ nhận biết là ngáy ngủ và khi thức dậy cảm thấy cơ thể uể oải, mệt mỏi và buồn ngủ ban ngày.
3. Tại sao bị đa nang buồng trứng?
Cho đến nay, chưa có nghiên cứu hay kết luận cụ thể về nguyên nhân dẫn đến buồng trứng đa nang. Tuy nhiên, các nhà khoa học đều xác định tác nhân gây bệnh chủ yếu do các yếu tố sau:
- Di truyền: những ai có mẹ hay chị gái có tiền sử mắc buồng trứng đa nang sẽ tăng tỷ lệ bị bệnh cao hơn.
- Chế độ ăn uống: nếu không cân đối dinh dưỡng, tiêu thụ nhiều đường, tinh bột trong thực đơn hàng ngày cũng dễ mắc bệnh.
- Rối loạn trao đổi chất hay gọi là kháng insulin, là nội tiết tố đóng vai trò ổn định lượng đường trong cơ thể và chuyển hóa đường có trong máu vào tế bào. Điều này ngăn cản nang trứng phát triển và khiến buồng trứng giảm đi khả năng rụng trứng. Hơn nữa, đường nếu không được chuyển hóa vào tế bào dễ biến đổi thành chất béo gây béo phì.
4. Đa nang buồng trứng có nguy hiểm cho sức khỏe và sinh sản không?
Theo các bác sĩ chuyên khoa, căn bệnh đa nang buồng trứng làm tăng cao nồng độ Androgen hơn mức bình thường, dẫn đến nhiều vấn đề về sinh sản và sức khỏe tổng thể. Các biến chứng hay gặp phải nhất như:
- Rối loạn chuyển hóa: như đường huyết cao, huyết áp cao, cholesterol HDL thấp, cholesterol LDL cao,… tăng nguy cơ mắc đột quỵ, đái tháo đường loại 2, tim mạch,…
- Vô sinh: đa nang buồng trứng khiến quá trình rụng trứng diễn ra bất thường, gây tác động đến khả năng sinh sản. Đây là nguyên nhân khá phổ biến khiến chị em khó mang bầu.
- Ung thư nội mạc tử cung: sau 14 ngày tính từ ngày rụng trứng, niêm mạc tử cung sẽ tự động loại bỏ. Nếu trứng không rụng đều đặn mỗi tháng sẽ làm dày niêm mạc tử cung và không loại bỏ đúng cách, từ đó gây ra ung thư nội mạc tử cung.
- Ngưng thở khi ngủ: bệnh nhân sẽ có các giai đoạn ngừng thở ngắn trong lúc ngủ và lặp đi lặp lại mỗi đêm. Với những ai thừa cân, béo phì sẽ dễ mắc phải hội chứng này hơn.
- Ảnh hưởng đến tinh thần: thay đổi nội tiết tố dẫn đến các biểu hiện như: da thâm, rậm lông, tóc rụng, béo phì… khiến tinh thần và cảm xúc của người bệnh bị kiệt quệ. Họ thường gặp tình trạng rối loạn lo âu, buồn phiền và có thể mắc phải chứng trầm cảm nếu liên tục kéo dài.
5. Các phương pháp chẩn đoán bệnh đa nang buồng trứng
So với nhiều bệnh lý khác ở chị em, buồng trứng đa nang khó chẩn đoán hơn bởi mỗi người sẽ có các triệu chứng khác nhau. Thực tế, bác sĩ sẽ chẩn đoán dựa vào các yếu tố:
- Đo nồng độ hormone trong cơ thể thông qua xét nghiệm máu.
- Kiểm tra tiền sử sức khỏe, yếu tố di truyền và chu kỳ kinh nguyệt.
- Dùng kỹ thuật siêu âm qua ngả âm đạo nhằm xác định buồng trứng có đa nang hay mở rộng không.
6. Cách điều trị đa nang buồng trứng hiệu quả
Buồng trứng đa nang là căn bệnh không thể tự hết hay chữa trị khỏi hẳn, tuy nhiên có các biện pháp nhằm ngăn chặn triệu chứng như:
- Định kỳ kiểm tra sức khỏe để phát hiện kịp thời và giảm thiểu tối đa các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra.
- Chú ý duy trì lối sống lành mạnh cũng như chế độ ăn uống chuẩn khoa học.
- Cân nhắc phẫu thuật nội soi buồng trứng để chữa trị căn bệnh này.
- Dùng thuốc tránh thai nhằm kiểm soát các triệu chứng bệnh.
- Nếu mong muốn có bầu có thể áp dụng các biện pháp như: thụ tinh ống nghiệm hay dùng thuốc kích thích rụng trứng.
7. Phụ nữ cần đi kiểm tra buồng trứng đa nang khi nào?
Chị em nên thăm khám bác sĩ để nhận tư vấn và có hướng điều trị kịp thời khi gặp phải các dấu hiệu sau:
- Thử nhiều cách nhưng khó mang bầu.
- Chu kỳ kinh nguyệt không đều.
- Thừa androgen biểu hiện qua các dấu hiệu như: hói đầu, mụn trứng cá hay mọc lông bất thường trên mặt và cơ thể.
8. Phương pháp phòng ngừa bệnh buồng trứng đa nang ở nữ giới
Để ngăn ngừa và giảm thiểu tối đa ảnh hưởng tù căn bệnh đa nang buồng trứng, cần lưu ý:
- Định kỳ kiểm tra sức khỏe phụ khoa 6 tháng/lần để tầm soát, chữa trị kịp thời, ngăn chặn các biến chứng nguy hiểm cùng nhiều bệnh lý phụ khoa khác.
- Kiểm soát cân nặng luôn ở mức ổn định, khỏe mạnh nhằm giảm nồng độ androgen, insulin và hồi phục tình trạng rụng trứng.
- Tránh tiêu thụ carbohydrate trong chế độ ăn uống bởi dễ làm tăng lượng đường máu và gây tăng cao mức insulin. Nên ưu tiên carbohydrate phức hợp có trong rau xanh, hoa quả, đậu Hà Lan, ngũ cốc nguyên hạt,… để làm tăng chậm lượng đường trong máu.
- Tập thể dục, vận động thường xuyên để ổn định lượng đường máu, đem lại hiệu quả chữa trị hay có thể ngăn ngừa kháng insulin. Hơn nữa, còn giúp kiểm soát cân nặng và giảm thiểu nguy cơ mắc tiểu đường.
Kết lại, hội chứng đa nang buồng trứng là một trong các nguyên nhân phổ biến dẫn đến vô sinh, hiếm muộn. Chính vì thế, cần phát hiện bệnh sớm qua các dấu hiệu điển hình và áp dụng các cách chữa trị kịp thời. Từ đó, hạn chế tối đa nguy cơ kéo dài biến chứng và ổn định sức khỏe sinh sản cho phụ nữ.
Nếu bạn đang ở khu vực TP. Hồ Chí Minh hãy tham khảo địa chỉ thăm khám uy tín tại Phòng Khám Đa Khoa MedPaDiag tại Quận 5, TP. Hồ Chí Minh. Với trang thiết bị máy móc hiện đại và đội ngũ Bác sĩ tay nghề cao, nguyên trưởng khoa Bệnh viện sản hàng đầu TP. HCM – Bệnh viện Từ Dũ. Hãy nhanh tay liên hệ đặt lịch tại đây bạn nhé!
Tham khảo thêm một số bệnh phụ khoa phổ biến ở nữ giới tại bài viết để phòng trách và chữa trị kịp thời tại “11 Bệnh phụ khoa phổ biến ở nữ giới: Dấu hiệu, nguyên nhân và cách phòng ngừa”
