Sau khi sinh em bé, nhiều phụ nữ gặp phải tình trạng thiếu sữa. Mẹ ít sữa sẽ ảnh hưởng đến dinh dưỡng cho bé, đồng thời khiến quá trình nuôi con nhỏ vất vả hơn. Tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu và cách xử lý giúp mẹ yên tâm hơn về nguồn sữa của mình.
Mẹ ít sữa là gì?
Rất nhiều mẹ bỉm sau khi sinh gặp phải tình trạng ít sữa, sữa tiết không đủ cho nhu cầu dinh dưỡng của bé. Tình trạng này có thể là tạm thời hoặc lâu dài, ảnh hưởng đến sự phát triển của con. Cần lưu ý phân biệt ít sữa với mất sữa – đang có sữa bình thường nhưng tắc sữa vì các nguyên nhân khác nhau.
Đây là dấu hiệu mà mẹ không nên chủ quan bỏ qua, vì thiếu sữa trong giai đoạn dài khiến bé quấy khóc, chậm tăng cân,…Vì vậy, việc áp dụng các biện pháp hiệu quả để nguồn sữa dồi dào hơn là cần thiết.
Các dấu hiệu cho thấy mẹ ít sữa
Trên thực tế, tình trạng mẹ ít sữa sau khi sinh con không phải là trường hợp hiếm. Tuy nhiên làm thế nào để biết mình đang ít sữa, đặc biệt là với mẹ lần đầu chăm con? Hãy chú ý để phát hiện thông qua các dấu hiệu sau đây:
- Sữa tiết ra ít: Đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy nguồn sữa đang không đủ cho nhu cầu bú của con. Mẹ có thể quan sát thấy trong các lần bé bú hoặc hút sữa, lượng sữa tiết ra ít.
- Bé chậm tăng cân: Theo dõi cân nặng của bé cũng là cách để đánh giá chất lượng sữa mẹ. Nếu bé tăng cân chậm hơn tiêu chuẩn, có thể nguyên nhân là do sữa mẹ không đủ để bé phát triển.
- Bé thường xuyên quấy khóc: Sữa mẹ không đủ khiến bé không đủ no, do đó dù bé bú nhiều những vẫn thường xuyên quấy khóc, cùng với đó là ngủ không trọn giấc.
- Ngực không căng sữa: Nếu nguồn sữa dồi dào, mẹ sẽ thấy ngực mình căng sau vài giờ cho con bú. Ngược lại nếu ngực mềm và không căng sữa thì đây có thể là do tình trạng thiếu sữa gây ra.
Mẹ ít sữa do các nguyên nhân nào?
Tình trạng thiếu sữa kéo dài ảnh hưởng đến dinh dưỡng và sự phát triển của bé. Điều này cũng khiến việc chăm sóc con của bé gặp nhiều khó khăn hơn. Để giải quyết vấn đề này, việc xác định chính xác nguyên nhân là cần thiết.
Chế độ ăn không đủ dinh dưỡng
Để nguồn sữa dồi dào, mẹ nên ưu tiên các món ăn giàu canxi, vitamin D, protein,… Đây là các thành phần cần thiết cho sự hình thành sữa mẹ. Nếu thiếu các dưỡng chất này, sữa mẹ có thể không đủ cho nhu cầu bú của bé.
Stress sau sinh
Nếu mẹ cảm thấy căng thẳng, áp lực sau sinh thì khả năng cao nguồn sữa cũng sẽ bị ảnh hưởng. Nguyên nhân là khi stress hormone cortisol sẽ tăng cao, đây là hormone sẽ làm ức chế prolactin – hormone cần thiết để sản xuất sữa. Ngoài ra, tâm lý tiêu cực cũng khiến hệ thần kinh thiếu ổn định, khiến sữa mẹ ít dần theo thời gian.
Rối loạn hormone
Sau khi sinh con, lượng estrogen trong cơ thể người mẹ sẽ tăng cao để chuẩn bị cho quá trình hình thành sữa để nuôi con. Khi bé bú, hormone oxytocin có vai trò kích thích sữa tiết ra đều đặn, Nếu hormone này suy giảm, lượng sữa sẽ ít dần hoặc mất hẳn.
Mẹ ít sữa phải làm sao?
Khi nhận thấy tình trạng ít sữa, việc áp dụng các biện pháp gọi sữa về đều đặn là cần thiết. Dưới đây là các cách kích sữa hiệu quả và an toàn để mẹ tham khảo:
Thường xuyên cho bé bú
Khi bé bú trực tiếp sẽ kích thích tuyến sữa hoạt động ổn định. Do đó mẹ hãy cho bé bú thường xuyên, đặc biệt là ở các ngày đầu sau sinh. Điều này giúp ổn định lượng và chất lượng của nguồn sữa. Số lần cho bé bú tiêu chuẩn là 8 – 12 lần, tính cả ban ngày và ban đêm.
Thực hiện hút sữa
Nếu bé không bú hết sữa hoặc ít bú và ngực căng, mẹ nên dùng máy để hút sữa. Đây là việc làm cần thiết để tránh hiện tượng tắc tia sữa thường gặp ở phụ nữ sau sinh, đồng thời kích thích sữa về đều đặn hơn. Mẹ có thể bảo quản nguồn sữa này trong ngăn lạnh để dự trữ cho bé.
Massage và chườm ấm ngực
Massage nhẹ nhàng vùng ngực hỗ trợ kích thích sữa tiết ra một cách tự nhiên. Kết hợp với chườm ấm giúp các ống dẫn sữa giãn nở, tạo điều kiện cho dòng sữa lưu thông đều đặn. Động tác massage nên từ ngoài vào trong, kết hợp với khăn ấm hoặc túi chườm ấm chuyên dụng.
Uống đủ nước, khẩu phần ăn đủ dinh dưỡng
Nước là thành phần cần thiết để hoạt động sản xuất sữa diễn ra thuận lợi. Do đó mẹ cần uống ít nhất 2 -3 lít nước mỗi ngày. Bên cạnh đó là chế độ ăn đầy đủ các chất dinh dưỡng, đặc biệt là protein, khoáng chất, vitamin, axit béo,… Mẹ cũng có thể bổ sung qua các loại nước như nước trái cây, chè vằng, lá vối,…
Ngủ đủ giấc
Giấc ngủ ảnh hưởng lớn đến lượng sữa cũng như chất lượng sữa mẹ. Do đó, phụ nữ sau sinh hãy luôn sắp xếp thời gian hợp lý để có khoảng 6 – 8 tiếng ngủ đủ giấc mỗi ngày. Bên cạnh đó là tinh thần thoải mái, tránh áp lực trong giai đoạn nuôi con nhỏ. Đây là chìa khoá để mẹ có được trạng thái tinh thần tốt nhất để sản xuất sữa liên tục.
Sử dụng thảo dược kích sữa
Sử dụng thảo dược cũng là một cách an toàn để gọi sữa về hiệu quả. Một số thảo dược mà chị em tham khảo như đinh lăng, hạt thì là, là vằng,…Hiện trên thị trường có rất nhiều loại trà túi lọc với thành phần thiên nhiên, tiện lợi khi sử dụng. Tuy nhiên, mẹ cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
Chế độ ăn bổ sung thực phẩm lợi sữa
Một số thực phẩm có tác dụng gọi sữa về rất tốt, có thể kể đến như: móng giò hầm, khoai lang, yến mạch, đậu xanh,… Việc bổ sung các món ăn này trong thực đơn giúp tăng cường sữa và duy trì nguồn dinh dưỡng cho bé phát triển.
Khi nào mẹ ít sữa cần gặp bác sĩ?
Dù tình trạng thiếu sữa sau sinh là khá phổ biến, nhưng nếu không cải thiện trong thời gian dài thì mẹ cần khám bác sĩ để được tư vấn. Các trường hợp này bao gồm:
- Lượng sữa tiết ra giảm đáng kể và đột ngột trong thời gian ngắn. Đây là dấu hiệu bất thường nên mẹ cần thăm khám kịp thời, tránh ảnh hưởng đến nguồn dinh dưỡng của bé.
- Tuyến vú có cảm giác sưng, viêm hoặc đau nhức khi cho bé bú. Dấu hiệu này cho thấy bạn đang gặp các vấn đề như viêm vú, viêm tuyến vú, từ đó ảnh hưởng đến khả năng tiết sữa.
- Bé không tăng cân, chậm phát triển trong giai đoạn bú sữa mẹ. Lúc này mẹ cần thăm khám để đánh giá chất lượng sữa và có cách xử lý kịp thời.
Kết luận
Tình trạng mẹ ít sữa sau khi sinh con sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của bé, đồng thời khiến mẹ cảm thấy áp lực hơn. Do đó khi nhận thấy các dấu hiệu thiếu sữa, mẹ cần có chế độ dinh dưỡng hợp lý và áp dụng biện pháp kích sữa an toàn. Nếu tình trạng không cải thiện tốt, việc thăm khám bác sĩ là cần thiết.
Nếu bạn cần thêm thông tin hoặc tư vấn về sức khỏe, hãy liên hệ ngay:
- Địa chỉ: 141 Trần Bình Trọng, Phường 2, Quận 5, TP. HCM
- Điện thoại: 028 3535 6748 – 0941128008 (zalo/hotline)
Tìm hiểu thêm tại bài viết: “Hướng dẫn mẹ cho con bú đúng cách theo chuyên gia sản khoa”
