Qua thăm khám chuyên khoa cho thấy, có không ít phụ nữ gặp khó khăn trong việc mang thai. Thông qua việc quan sát cấu trúc tử cung và độ thông suốt của ống dẫn trứng, bác sĩ có thể xác định nguyên nhân vô sinh hiếm muộn cũng như phát hiện sớm các bất thường phụ khoa. Trước khi thực hiện, nhiều chị em có chung câu hỏi chụp vòi trứng có đau không, cần chuẩn bị gì và sau khi chụp phải kiêng những gì để đảm bảo an toàn.
Chụp tử cung vòi trứng là gì?
Chụp X-quang tử cung vòi trứng, còn được gọi là chụp tử cung – vòi trứng (HSG – Hysterosalpingography), là một kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh được ứng dụng phổ biến trong lĩnh vực sản phụ khoa nhằm đánh giá tình trạng tử cung và độ thông của vòi trứng. Đây là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh khi bác sĩ sử dụng tia X để khảo sát khu vực tử cung, hai vòi trứng và phần phụ liên quan của nữ giới.
Kết quả chụp HSG cung cấp nhiều dữ liệu quan trọng, giúp bác sĩ xác định nguyên nhân vô sinh – hiếm muộn, qua đó định hướng và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, góp phần nâng cao hiệu quả can thiệp và khả năng mang thai. Có một lưu ý là hình chụp tử cung vòi trứng sẽ thay đổi theo thời gian, tuỳ thuộc vào thể trạng và yếu tố sinh lý riêng của mỗi người.
Khi nào cần chụp X-quang vòi trứng?
Chụp vòi trứng là kỹ thuật được chỉ định nhằm phục vụ thăm khám và chẩn đoán các bệnh lý phụ khoa. Cụ thể như sau:
- Chẩn đoán nguyên nhân dẫn đến vô sinh nguyên phát hoặc thứ phát, liên quan đến tình trạng tắc vòi trứng. Phụ nữ khó mang thai trong thời gian dài dù không áp dụng biện pháp tránh thai sẽ được chỉ định thực hiện kỹ thuật này.
- Giúp bác sĩ phát hiện các khối u bất thường ở tử cung.
- Hỗ trợ phát hiện các khác biệt về mặt giải phẫu ở tử cung và vòi trứng. Thông qua đó chẩn đoán các bệnh lý như u xơ tử cung, polyp nội mạc hoặc các bất thường khác.
- Kiểm tra tình trạng của dụng cụ tránh thai (vòng tránh thai, màng phim tránh thai)
- Đánh giá hiệu quả và tình trạng sau khi thực hiện phẫu thuật thắt vòi trứng.
Hình ảnh chụp tử cung vòi trứng bình thường
Hình ảnh chụp tử cung vòi trứng bình thường được nhìn thấy trên phim HSG, cho thấy cơ quan sinh dục nữ không có khác biệt nào. Tử cung có dạng trái lê úp ngược, lòng tử cung thông thoáng và không có khối u,vách ngăn hay tình trạng dính. Chất cản quang di chuyển đều từ buồng tử cung qua vòi trứng sau đó thoát ra ổ bụng mà không bị tắc nghẽn.
Về kích thước, tử cung cần có kích thước trong giới hạn bình thường, bờ rõ và cân đối. Quan sát thấy 2 vòi trứng rõ ràng, đường kính đều, không có hiện tượng ứ dịch hoặc sẹo xơ. Thuốc cản quang di chuyển tự nhiên ở vùng chậu, hình ảnh cho thấy vòi trứng thông suốt với chức năng ổn định.
Quy trình chụp vòi trứng tử cung
Quy trình chụp X-quang vòi trứng được thực hiện theo các bước chuẩn y khoa, đảm bảo an toàn và cho kết quả chính xác. Thông thường, kỹ thuật này sẽ diễn ra trong khoảng 30 – 40 phút. Chị em cần chụp vòi trứng khi đang sạch kinh để đảm bảo không bị viêm nhiễm.
- Bước 1: Chuẩn bị tư thế nằm ngửa trên bàn chụp, hai chân dang rộng sang 2 bên và thả lỏng cơ thể.
- Bước 2: Bác sĩ dùng mỏ vịt đưa vào âm đạo, vệ sinh cổ tử cung và đưa ống thông mềm vào cổ tử cung.
- Bước 3: Chất cản quang được đưa vào buồng tử cung và vòi trứng một cách chậm rãi, đều đặn. Trong thời gian này, bạn có thể cảm thấy cơ co thắt nhẹ hoặc hơi tức ở bụng dưới.
- Bước 4: Hình ảnh X-quang thu được sẽ được hiển thị trên màn hình. Dựa vào hình ảnh này, bác sĩ sẽ đánh giá độ thông suốt của vòi trứng và phát hiện các bất thường nếu có.
Chụp vòi trứng có đau không?
Đối với chị em chưa từng chụp vòi trứng, thắc mắc chụp vòi trứng có đau không là rất phổ biến. Như đã đề cập, quá trình này có thể dẫn đến các cơn co thắt nhẹ, kéo dài khoảng 5 – 10 phút. Mức độ cảm nhận ở mỗi người là không giống nhau. Nhìn chung thì phương pháp này không gây đau quá nhiều cho bệnh nhân.
Một số chị em cho thấy cảm giác khó chịu khi chụp vòi trứng, tình trạng này có thể kéo dài vài giờ sau khi chụp xong. Trong khi đó, nhiều chị em không trải qua bất kỳ khó khăn nào khi tiến hành. Trước khi thực hiện hiện, bác sĩ sẽ cho dùng thuốc giảm đau, thuốc chống co thắt hoặc gây tê cục bộ. Do đó quá trình chụp sẽ diễn ra nhẹ nhàng và an toàn.
Trước khi chụp tử cung vòi trứng cần làm gì?
Để kết quả chụp vòi trứng chính xác, chị em cần lưu ý một số vấn đề sau:
- Thời điểm lý tưởng để tiến hành chụp HSG thường rơi vào ngày thứ 7 – 10 của chu kỳ kinh nguyệt, khi kinh đã kết thúc và chưa đến giai đoạn rụng trứng, nhằm đảm bảo an toàn và độ chính xác của kết quả.
- Tùy tình trạng cụ thể, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng kháng sinh trước hoặc sau thủ thuật để hạn chế nguy cơ viêm nhiễm.
- Khi thăm khám, chị em cần cung cấp đầy đủ thông tin y tế cho bác sĩ, bao gồm khả năng đang mang thai hoặc nghi ngờ có thai, các loại thuốc đang sử dụng, tiền sử dị ứng (đặc biệt với chất cản quang chứa i-ốt), cũng như những bệnh lý đang điều trị hoặc thay đổi sức khỏe gần đây.
- Trước và sau khi chụp, chị em vẫn có thể ăn uống, sinh hoạt bình thường, không bắt buộc phải nhịn ăn hay áp dụng chế độ kiêng cữ đặc biệt.
Sau khi chụp tử cung vòi trứng cần kiêng gì?
Việc chăm sóc đúng cách sau khi chụp HSG giúp giảm nguy cơ viêm nhiễm và hỗ trợ cơ thể hồi phục tốt hơn. Chị em nên lưu ý:
- Tránh quan hệ tình dục: Nên kiêng quan hệ trong khoảng 1–2 tuần sau khi chụp để hạn chế nguy cơ nhiễm trùng và tạo điều kiện cho cổ tử cung ổn định trở lại.
- Hạn chế vận động mạnh: Trường hợp còn đau bụng hoặc ra máu nhẹ, nên dành thời gian nghỉ ngơi, tránh lao động nặng hay vận động cường độ cao để cơ thể hồi phục nhanh hơn.
- Dùng thuốc theo chỉ định: Tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ về việc sử dụng thuốc, bao gồm kháng sinh hoặc thuốc giảm co thắt. Nếu dự định mang thai sớm, cần trao đổi trước vì một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến thai kỳ giai đoạn đầu.
- Không thụt rửa âm đạo: Việc thụt rửa sâu có thể làm tổn thương niêm mạc âm đạo, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và làm tăng nguy cơ viêm nhiễm phụ khoa.
- Theo dõi các dấu hiệu bất thường: Khi xuất hiện các triệu chứng như đau nhiều, chảy máu kéo dài, sốt hoặc khí hư có mùi bất thường, cần liên hệ bác sĩ sớm để được thăm khám và xử trí kịp thời.
Kết luận
Chụp vòi trứng là phương pháp hữu ích trong việc đánh giá tình trạng tử cung và ống dẫn trứng, từ đó hỗ trợ xác định nguyên nhân vô sinh – hiếm muộn. Việc nắm rõ quy trình thực hiện cũng như những lưu ý trước và sau thủ thuật sẽ giúp chị em chủ động hơn trong khâu chuẩn bị và bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài.
Nếu bạn cần thêm thông tin hoặc tư vấn về sức khỏe, hãy liên hệ ngay:
- Địa chỉ: 141 Trần Bình Trọng, Phường 2, Quận 5, TP. HCM
- Điện thoại: 028 3535 6748 – 0941128008 (zalo/hotline)
Tìm hiểu thêm tại bài viết: “Khám sức khỏe sinh sản – Thông tin từ A đến Z mà bạn cần biết”
